Stopień wodny w Dębem jest jedną z najciekawszych zapór wodnych w Polsce. Jego budowa wiąże się z fascynującą historią, a sam obiekt do dziś przyciąga rzesze turystów. W niniejszym artykule przybliżymy kulisy powstania zapory w Dębem, opiszemy jej parametry techniczne oraz atrakcje znajdujące się w okolicach.
Jak powstała zapora wodna w Dębem?
Budowa zapory w Dębem rozpoczęła się w 1969 roku. Była to ogromna inwestycja, która pochłonęła mnóstwo pracy i środków. Głównym wykonawcą było Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Hydrotechnicznych w Gdańsku. Prace były prowadzone etapami - najpierw przygotowano teren i postawiono tymczasowe zapory ziemne. W kolejnym etapie wykonano żelbetonową konstrukcję przelewu powodziowego, a później przystąpiono do zasadniczej budowy betonowej zapory grawitacyjnej. Do jej wzniesienia zużyto aż 105 tysięcy m3 betonu i 5500 ton stali zbrojeniowej.
Kiedy oddano do użytku stopień wodny Dębe?
Stopień wodny w Dębem został oficjalnie oddany do użytku w 1980 roku. Cały proces budowy trwał więc 11 lat. Początkowo obiekt pełnił głównie funkcje energetyczne - dostarczał prąd dla okolicznych miejscowości. W następnych latach jego rola poszerzyła się o zadania związane z ochroną przeciwpowodziową i żeglugą.
Jaka jest długość i wysokość zapory w Dębem?
Zapora w Dębem ma 200 metrów długości i 18 metrów wysokości. Jest to obiekt grawitacyjny, co oznacza, że jego stabilność zapewnia przede wszystkim masa konstrukcji. Tama zbudowana jest z betonu i posadowiona na skale wapiennej. Od strony wody zabezpieczona jest ekranem przeciwfiltracyjnym, który zmniejsza przesiąkanie.
Ile turbin zainstalowano w stopniu wodnym Dębe?
W stopniu wodnym w Dębem zamontowano łącznie 3 turbiny Kaplana o mocy 13,5 MW każda. Turbiny te należą do turbin wyporowych - ich konstrukcja pozwala na sprawne wykorzystanie energii wody nawet przy niewielkich przepływach. Całkowita moc zainstalowana elektrowni wynosi 40,5 MW.
Jakie są parametry techniczne zapory w Dębem?
Oto najważniejsze parametry zapory w Dębem:
- Wysokość zapory: 18 m
- Długość zapory: 200 m
- Szerokość korony zapory: 8 m
- Liczba przęseł upustowych: 15
- Liczba turbin: 3 x Kaplan 13,5 MW
- Maksymalna wysokość piętrzenia: 14,7 m
Jaka jest moc elektrowni wodnej w Dębem?
Moc zainstalowana elektrowni wodnej przy stopniu wodnym w Dębem wynosi 40,5 MW. Roczna produkcja energii elektrycznej sięga ok. 200 GWh. Dzięki temu stopień wodny zaspokaja ok. 1/3 zapotrzebowania na energię w województwie podlaskim.
Jakie funkcje pełni stopień wodny Dębe?
Stopień wodny w Dębem pełni kilka istotnych funkcji:
- Energetyczna - dzięki elektrowni wodnej dostarcza prąd do sieci.
- Przeciwpowodziowa - magazynuje nadmiar wody i regulują przepływ.
- Żeglugowa - pozwala na żeglugę po rzece Bug.
- Rekreacyjna - miejsce wypoczynku i rekreacji dla okolicznych mieszkańców.
Ciekawostki i atrakcje turystyczne przy stopniu wodnym Dębe
W okolicach zapory w Dębem znajduje się wiele atrakcji turystycznych. Spotkać tu można między innymi:
- Ścieżkę edukacyjną prezentującą historię budowy i dane techniczne stopnia wodnego.
- Punkt widokowy, z którego podziwiać można panoramę zapory i zalewu.
- Przystań kajakową dla miłośników spływów Bugiem.
- Wypożyczalnię sprzętu wodnego - rowerów wodnych, kajaków itp.
- Licze plaże i miejsca do kąpieli.
Stopień wodny w Dębem to nie tylko ważny obiekt hydrotechniczny, ale i interesująca atrakcja turystyczna. Warto go odwiedzić wędrując szlakami Podlasia!
Podsumowanie - stopień wodny Dębe istotnym obiektem w regionie
Podsumowując - stopień wodny w Dębem odgrywa kluczową rolę w regionie podlaskim. Jego budowa była ogromnym przedsięwzięciem inżynieryjnym, a od lat 80. ubiegłego wieku tama dostarcza cennej energii elektrycznej. Obiekt pełni też wiele innych funkcji - zabezpiecza przed powodzią, ułatwia żeglugę, stanowi atrakcję turystyczną. Z pewnością warto bliżej poznać tę niezwykłą zaporę wodną w Dębem, która na trwałe wpisała się w krajobraz Podlasia.
